Με Αφορμή των τυφώνα Sandy

Καθώς γράφουμε αυτές τις γραμμές ο τυφώνα αυτός είναι ήδη πάνω από ένα από τα σημαντικότερα και πιο πυκνοκατοικημένα σημεία των ΗΠΑ. Φυσικά τα διεθνή μέσα ενημέρωσης είναι γεμάτα από αναφορές και εικόνες της εξέλιξης του φαινομένου. Η στιγμή για απολογισμό δεν έχει έρθει ακόμα αλλά μέχρι τότε καλό είναι να δούμε τα πράγματα με την δική μας ματιά. 

Οι κάτοικοι των περιοχών στο πέρασμα του τυφώνα είχαν αρκετό χρόνο να προετοιμαστούν και το ίδιο και οι αρμόδιες υπηρεσίες. Εξάλλου δεν νομίζουμε να έχει δοθεί ποτέ άλλοτε τόση δημοσιότητα σε ένα τέτοιο φαινόμενο πριν καν πλησιάσει στην ζώνη καταστροφής*. Το κατά πόσο έγινε καλή δουλειά είναι θέμα για τον απολογισμό, αλλά θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι υπάρχει ήδη ένας μηχανισμός προειδοποίησης και επέμβασης στημένος. Με εμπειρία, έστω και αν έχει σημειώσει τραγικά λάθη και αποτυχίες στο παρελθόν.

Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να σας υπενθυμίσουμε το πώς ορίζεται μια φυσική καταστροφή. Είναι το φυσικό φαινόμενο που οι επιπτώσεις του είναι μεγαλύτερες από τις δυνατότητες του μηχανισμού αντιμετώπισης. Το να έχεις π.χ. μία αντλία για 20 πλημυρισμένα υπόγεια είναι καταστροφή. Αλλά το να έχεις μία αντλία για κάθε υπόγειο που θα βγάζει τα νερά γρηγορότερα από όσο αυτά μπαίνουν είναι μόνο ενόχληση. Άμεσα συμπεραίνει κανείς ότι το μέγεθος της καταστροφής δεν εξαρτάται μόνο από το μέγεθος του φαινομένου αλλά εξαρτάται και από τις δυνατότητες αντιμετώπισης του.

Πηγή: http://www.buzzfeed.com/mjs538/the-worst-ways-new-yorkers-prepared-for-the-last-h

Μόνο που δεν είναι δυνατόν να έχουμε όλα τα μέσα για να κάνουμε έναν τυφώνα –έστω και κατηγορίας 1 που είναι η Sandy- ενόχληση. Θα έπρεπε μια χώρα να ασχολείται μόνο με αυτό για χρόνια και να ξεχάσει οτιδήποτε άλλο. Η ψυχρή αλήθεια είναι ότι όσο διαλέγουμε να ζούμε μια σύνθετη ζωή** θα πρέπει αν έχουμε αποδεχτεί από πριν την περιοδική κατάρρευση των συστημάτων υποστήριξης και τις απώλειες αντικειμένων και ψυχών. Δείτε το και σαν το τίμημα της συμφωνίας με το διάολο.

Ευτυχώς όμως που δεν υπάρχει μόνο το άσπρο και το μαύρο. Μια οποιαδήποτε πολιτεία και ο μηχανισμός της εξαρτάται από τρία πράγματα για να αποκτήσει δυνάμεις αρκετές ώστε να μετριάσει τις επιπτώσεις μιας φυσικής καταστροφής. Εξαρτάται από την φοροδοτική μας ικανότητα/επιθυμία, την ικανότητα μας να εκλέγουμε άξιους αντιπροσώπους που με τη σειρά τους θα στήσουν μία σωστή υποδομή αντιμετώπισης καταστροφών, και τέλος από την αυτενέργεια των πολιτών.

Δεν αναφερόμαστε –αυτή τη στιγμή- στην συνδρομή των εθελοντικών ομάδων, αλλά στην πρωτοβουλία του καθενός μας ξεχωριστά “να πάρει τα μέτρα του” πριν την καταστροφή. Δηλαδή να προετοιμαστεί, τουλάχιστον σε ένα βασικό επίπεδο, για την αντιμετώπιση των συνεπειών της καταστροφής σε προσωπικό επίπεδο. Αυτό και μόνο είναι αρκετό.

Πιο συγκεκριμένα, ο πληθυσμός στις περιοχές που πλήττονται αυτή τη στιγμή έχει να αντιμετωπίσει τα εξής. Διακοπές ρεύματος και νερού, έλλειψης τροφίμων για ένα μικρό χρονικό διάστημα και ζημιές στις υποδομές και την προσωπική τους περιουσία.

Αν χρησιμοποιήσουμε τον ορισμό της φυσικής καταστροφής στον συλλογισμό μας, θα δούμε ότι όση περισσότερη προσπάθεια καταβάλουμε πριν από την καταστροφή τόση λιγότερη θα χρειαστούμε κατά την αποκατάσταση. Και μάλιστα πολλαπλασιαστικά.

Σκεφτείτε το εξής παράδειγμα. Με τον τυφώνα αν εκτοξεύει κάθε λογής πράγματα πάνω σε αυτοκίνητα και σπίτια είναι πάγια οδηγία στις πληγείσες περιοχές να κλείνονται τα παράθυρα των σπιτιών με ξύλο νοβοπάν. Δεν χρειάζεται πολύ σκέψη –εκτός και αν υποφέρει από Normalcy Bias- για να αντιληφθεί κανείς ότι το κόστος και ο κόπος να κάνει αυτό είναι πολύ μικρότερο από το αντίστοιχο κόστος αποκατάστασης, την ταλαιπωρία με τα συνεργεία επιδιόρθωσης –που έχουν να πάνε σε 25365 ακόμα σπίτια, θυμηθείτε τον ορισμό της φυσικής καταστροφής ξανά- και το να ζεις για μέρες σε ένα μισοδιαλυμένο σπίτι. Αν και δεν μας αρέσει να χρησιμοποιούμε παροιμίες, σε αυτή την περίπτωση ισχύει το “όποιος δεν θέλει να ζυμώσει, 10 μέρες κοσκινίζει".

Πηγή: http://news.providencejournal.com/breaking-news/2012/10/mark-storm-notes-ready.html

Κατά αντιστοιχία όσο μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού ακολουθήσει τις οδηγίες για αποθήκευση μιας στοιχειώδους ποσότητας νερού τόσο μικρότερες θα είναι και οι ουρές στις υδροφόρες των συνεργείων βοήθειας. Και αυτό δεν σημαίνει μόνο λιγότερη ταλαιπωρία για κάποιον, αλλά σημαίνει και μικρότερες απαιτήσεις συνεργειών, γρηγορότερη αποκατάσταση και μικρότερα έξοδα για τον κρατικό προϋπολογισμό. Πόσο μάλλον όταν θα πρέπει να υπολογίσουμε στην αποκατάσταση την διάθεση τροφίμων, την λειτουργία κέντρων προστασίας/καταφυγίων, και τον απαραίτητο μόνιμο μηχανισμό στήριξης.

Αυτό που όμως κρύβεται πίσω από τις προηγούμενες δύο παραγράφους είναι η ανάγκη για ομαδικό πνεύμα. Η ιδέα δηλαδή ότι όλοι μας από λίγο, αλλά συντονισμένα, μπορούμε συνεργιστικά να μειώσουμε το μέγεθος της καταστροφής. Διαφορετικά προσθέτουμε στην αδιαφορία την τεμπελιά και τον εγωισμό της άρνησης που αναφέραμε παραπάνω. Και παραχωρούμε στους άλλους το δικαίωμα να αποφασίζουν και να δρουν για λογαριασμό μας.

 

Πηγή: http://news.nationalpost.com/2012/10/28/hurricane-sandy-2012-ontario-canada/ 

Κλείνοντας το άρθρο αυτό θα θέλαμε να σας επισημάνουμε ότι με όλα τα παραπάνω μόλις που αγγίξαμε τον πυρήνα του Preparedness. Την προσπάθεια δηλαδή ανεξαρτητοποίησης από τα συστήματα υποστήριξης της σύγχρονης ζωής. Την αυτοδυναμία και την αυτάρκεια.

* Και σε άκρα αντίθεση, οι καταστροφές που προκάλεσε στις χώρες από τις οποίες ήδη πέρασε ο τυφώνας δεν πολύ παίχτηκαν στα δελτία ειδήσεων.

** Δείτε το και αλλιώς. Καλούμαστε να επιλέξουμε αν θα ζούμε Αθηναϊκά ή Σπαρτιάτικα.

Rawles ή Ferfal? Μια ματιά στις δύο σύγχρονες απόψεις του Preparedness.

Με αφορμή τη συνεχιζόμενο ενδιαφέρον για το βιβλίο του J.W.Rawles “Το Τέλος του Κόσμου όπως το Ξέρουμε”, που κυκλοφορεί εδώ και αρκετό καιρό και στην Ελλάδα θα θέλαμε να σχολιάσουμε δύο κυρίαρχες τάσεις (αν θέλετε και διαφορετικές φιλοσοφίες) στον κόσμο του Preparedness.
Αυτή του Rawles και αυτή του Ferfal.

Η πρώτη είναι σαφώς καταστροφολογική. Υιοθετεί δηλαδή την άποψη ότι μια μεγάλη φυσική καταστροφή ή μια οικονομική κατάρρευση στις ΗΠΑ θα φέρει την πλήρη κατάλυση των θεσμών, των δομών και των υπηρεσιών. Ο κόσμος θα πρέπει να ζήσει σε προβιομηχανικές συνθήκες βρίσκοντας καταφύγιο σε απομονωμένες περιοχές

Η δεύτερη είναι σαφώς πιο ρεαλιστική καθώς βασίζεται στις εμπειρίες του γνωστού μας Ferfal (Fernando Aguire) που έζησε την κρίση στην Αργεντινή από την πρώτη κιόλας μέρα.

Αυτό που και ο ίδιος συνεχώς επαναλαμβάνει είναι ότι είδε την ζωή στην χώρα του να υποβαθμίζεται σταδιακά, με μικρές αλλαγές που συνθέτουν την μεγαλύτερη εικόνα.

Π.χ. την σταδιακή υποβάθμιση του οδικού δικτύου από την έλλειψη κεφαλαίων για την συντήρηση τους.

Δυστυχώς  ο μέσος Έλληνας που ανησυχεί για την κατάσταση στην Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπος με την δεύτερη κατάσταση αλλά φοβάται για την περίπτωση που φτάσουμε στην πρώτη.

Αυτό για εμάς είναι απόσπαση της προσοχής του από τις καθημερινές δυσκολίες και σπατάλη δυνάμεων και πόρων. Έχει νόημα να ετοιμάζεται κανείς για το τέλος του κόσμου και να αγνοεί τις καθημερινές ανάγκες και την προετοιμασία για το πραγματικά πιθανό, πχ έλλειψη φαρμάκων?

Εξάλλου οι προετοιμασίες για το ”μικρό” και καθημερινό αθροιζόμενες καταλήγουν στην αυτοδυναμία και την αυτάρκεια έτσι και αλλιώς.

Πιστεύουμε ότι σας είναι σαφές ότι ενστερνιζόμαστε την δεύτερη άποψη. Γιατί έχει ήδη συμβεί αλλού και το βλέπουμε να συμβαίνει και στην χώρα μας με τον ίδιο τρόπο. (Δεν φτώχυναν όλοι μέσα σε μια μέρα, αλλά ο αριθμός των φτωχών αυξάνεται αργά και σταθερά).

Και γιατί βλέπουμε κάποιες αδυναμίες στην θεώρηση των πραγμάτων από τον Rawles. Ο Rawles σαν καλός έμπορος ανέμειξε τα υπολείμματα του Survivalism του ψυχρού πολέμου και του Y2K, με τον φόβο της ολικής καταστροφής που ανέδειξε οι οικονομική κρίση του 2008 στις ΗΠΑ. Μόνο που πρέπει κανείς να ενταχθεί στην διεθνή κοινότητα των Preppers για να αντιληφθεί την ιδιαίτερη ματιά που υιοθετεί ο Rawles. Μια αυστηρή Ρεπουμπλικανική θεώρηση των πραγμάτων. Για παράδειγμα θεωρείται ότι οι μεγάλες ταραχές και η αναρχία θα προέλθουν από τις υποβαθμισμένες μάζες του Αμερικανικού πληθυσμού που ζουν -σε βάρος του συστήματος, αυξάνοντας κατά ανάγκη την φορολόγηση- με τα επιδόματα της Πρόνοιας και τα κουπόνια φαγητού. Δεν θα επεκταθούμε όμως και σε άλλα παραδείγματα όπως αυτό της μαλθακής μεσαίας τάξης και του Peak Oil.

Ελπίζουμε τα παραπάνω, αν και όχι ολοκληρωμένα, να είναι αρκετά ώστε να αντιληφθείτε ότι πίσω από το Preparedness και το Survivalism κρύβονται φιλοσοφικές, πολιτικές (ακόμα και θρησκευτικές) θεωρήσεις. Ακόμα και στην Ελλάδα. Ψάξτε το.

Σας αφήνουμε με μερικά Link για τα γραπτά των Rawles και Ferfal για να διαμορφώσετε και οι ίδιοι άποψη.

·        Στοιχεία της φιλοσοφίας του Rawles

·        Το πιο χαρακτηριστικό κείμενο του Ferfal

·       Το βιβλίο του Ferfal

Ένας χρόνος GreekPreparedness blog

ΑΤο ξεχάσαμε και οι ίδιοι!
Στις 9 Σεπτεμβρίου κλείσαμε ένα χρόνο ύπαρξης.

Η διαδρομή δεν ήταν δύσκολη καθώς αγαπώντας αυτό που κάναμε, η συγγραφή των άρθρων δεν ήταν και βραχνάς ή υποχρέωση.

Μόνο που πέρα από γιορτή τέτοιες επέτειοι είναι και μια αφορμή. Αφορμή για απολογισμό.

 

Μέσα σε αυτό το διάστημα λοιπόν αντιληφτήκαμε ότι το blog ξεκίνησε τον σωστό καιρό. Αρκετά νωρίς για να είναι παρόν στις αναζητήσεις και προβληματισμούς σας λόγω της οικονομικής κρίσης

Αλλά κάτι ακόμα που εντοπίσαμε είναι ότι το blog είναι περισσότερο προσανατολισμένο στις ανάγκες του μέσου αστού παρά ενός ανθρώπου της υπαίθρου. Ίσως γιατί και εμείς ζούμε κάπου ανάμεσα στους δύο αυτούς κόσμους ή ίσως γιατί αυτή είναι και η ανάγκη.

Βλέπετε η αστυφιλία στην χώρα μας δεν έχει προχωρήσει πολύ πέρα από την μια γενιά καθώς οι περισσότεροι έχουν ακόμα τους γονείς τους στο χωριό.

Να ζουν με ένα αυτάρκη τρόπο στον οποίο γυρίζουμε είτε αναγκαστικά είτε από επιλογή.

Μένει η υπόσχεση για το μέλλον.

Ότι θα είμαστε εδώ, στο μέτρο των δυνατοτήτων μας, γιατί ζούμε την ίδια κατάσταση και έχουμε τις ίδιες ανησυχίες με σας.

Το DIY ως Πυλώνας της Αυτάρκειας

Αν δεν γνωρίζετε το ακρωνύμιο DIY, αυτό σημαίνει Do It Yourself. Δηλαδή ”Κάντο (κατασκεύασε το) Μόνος Σου“. 

Η γενική ιδέα είναι ότι κάποιος –με λίγα και απλά- εργαλεία κάνει μόνος του μικρές κατασκευές (και επισκευές) στο σπίτι.

Για παράδειγμα, δεν νομίζουμε να υπάρχει πλέον άνθρωπος που να μην έχει συναρμολογήσει ένα τουλάχιστον έπιπλο του ΙΚΕΑ. Ενώ κατά καιρούς βλέπουμε στην Ελληνική Τηλεόραση αντίστοιχες εκπομπές που δείχνουν πώς να κατασκευάσετε μικρο-έπιπλα ή πράγματα για τον κήπο σας.

Βέβαια το DIY ξεκινά από αυτά και επεκτείνεται στο… άπειρο. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση οικείου προσώπου μας που ξεκίνησε με μικρο-έπιπλα και έφτασε να σχεδιάζει σήμερα την τέταρτη κουζίνα του.

Κατά τον ίδιο τρόπο μπορείτε να αρχίσετε με μικρές επισκευές στο σπίτι και να επεκταθείτε σε πιο συνθέτες. Πολλές από αυτές είναι εξαιρετικά απλές και αυτό θα το καταλάβετε αν παρακολουθήσετε τον επόμενο μάστορα που θα καλέσετε. Π.χ. η αλλαγή μιας πρίζας δεν είναι τίποτα παραπάνω από 4 βίδες, ένα λαστιχάκι και μια ματιά το που πάει τι. Αλλά το DIY είναι και μερικά ακόμα πράγματα που θα δούμε παρακάτω.

Τα Απαραίτητα για το DIY

Εργαλειοθήκη. Το να βάλεις κάποιον σε ένα μαγαζί με εργαλεία είναι μια δοκιμασία. Ή θα χάσει τον μπούσουλα ή θα αρχίσει να του τρέχουν τα σάλια. Το ζήτημα είναι –σαν αρχάριοι- να κάνετε την σωστή αρχή. Μην αγοράσετε ολόκληρες συλλογές εργαλείων. Αγοράστε αυτά που είναι απαραίτητα για αυτό που θα κάνετε, και προτιμήστε όσο το δυνατόν καλής ποιότητας εργαλεία (για να σας μείνουν και για την επόμενη φορά) αποφεύγοντας οπωσδήποτε τα φθηνά (κινέζικα).

Μόνο που τα εργαλεία είναι μεν απαραίτητα αλλά δεν είναι τα μόνα χρειάζεστε. Σίγουρα απαιτείται κάποια Στοιχειώδης Αντίληψη, Περιέργεια και Παρατηρητικότητα, αλλά ακόμα και αν δεν τα έχετε (ή πιο σωστά δεν είστε σίγουρος ότι τα έχετε) να ξέρετε ότι αυτά καλλιεργούνται.

Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τις Δεξιότητες. Όπως ακριβώς η σωστή εργαλειοθήκη φτιάχνεται σιγά-σιγά, έτσι και οι δεξιότητες μας εμπλουτίζονται σιγά-σιγά. Κάθε μια που κατακτάται είναι και η σκάλα για την επόμενη πιο σύνθετη.

Όλα βέβαια τα παραπάνω είναι εφικτά με μια προϋπόθεση. Την Θετική Σκέψη. Όσο βλέπετε το αντικείμενο σαν βουνό τόσο μακριά του θα στέκεστε. Δείτε το αλλιώς. Τόσοι και τόσοι τα έχουν καταφέρει. Είναι δυνατόν να είστε η εξαίρεση?

Μόνο που υπάρχει ένας περιοριστικός παράγοντας στην ενασχόληση σας με το DIY. H Ασφάλεια και η Αυτοσυγκράτηση. Πάντα κάνει κανείς λάθη, αλλά υπάρχουν κάποια που δεν συγχωρούνται. Πάντοτε θα πρέπει να προχωράμε μέσα στα πλαίσια των δυνατοτήτων μας και των γνώσεων μας κυρίως. Ειδικά όταν καταπιανόμαστε με οτιδήποτε έχει θερμότητα και ηλεκτρικό ρεύμα. Μπορεί η περίπτωση της πρίζας να είναι απλή, αλλά η περίπτωση ενός διακόπτη όχι. Υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια που πρέπει να γνωρίζετε πριν αρχίσετε.

Τα Οφέλη του DIY

Η αλήθεια είναι ότι όλα τα παραπάνω ήταν εισαγωγικά σε αυτό το κομμάτι του άρθρου. Το πώς λειτουργεί το DIY υποστηρικτικά στη προσπάθεια να επιτύχουμε την Αυτάρκεια.

Είναι προφανές ότι το πρώτο που κερδίζει κανείς είναι Οικονομία. Τόσο γιατί γλυτώνει το  κόστος αντικατάστασης μιας συσκευής όσο και το κόστος των εργατικών/παροχής υπηρεσιών. Και μάλιστα μακροπρόθεσμα.

Θα σας δώσουμε το εξής παράδειγμα. Για μια βρύση που έσταζε προτιμήσαμε να αλλάξουμε εμείς το λαστιχάκι μέσα στον μηχανισμό από το να φωνάξουμε υδραυλικό που μάλιστα θα την αντικαθιστούσε παρά θα επιδιόρθωνε. Και όταν πια ο ίδιος ο μηχανισμός έφτασε στο τέλος της ζωής του προτιμήσαμε να αντικαταστήσουμε τον μηχανισμό με ένα όμοιο που πήραμε από μια παλιά βρύση που φροντίσαμε να κρατήσουμε προς “κανιβαλισμό”. Βέβαια το παράδειγμα αυτό δεν δείχνει μόνο το ότι εξοικονομήσαμε ποσό όσο μερικά μεροκάματα της σημερινής εποχής. Δείχνει ότι σημαντικό στοιχείο της αυτάρκειας είναι και η εξοικονόμηση και η ορθολογική Διαχείριση Πόρων. Είτε αυτοί είναι χρήμα είτε υλικά.

Αν θεωρήσουμε ότι βαδίζουμε προς μια γενική κατάρρευση τότε οι πόροι όχι μόνο θα σπανίζουν (πχ εισαγόμενα προϊόντα, ειδικά τώρα με την εκλιπούσα βιομηχανία στην Ελλάδα), αλλά και η απόκτηση τους θα γίνει πολλαπλάσια δύσκολη και ακριβή. Πόροι που θα γλυτώσουμε από κάπου θα μπορούν να διοχετευθούν για πιο σημαντικούς σκοπούς αλλά και γιατί όχι, πιο “ασήμαντους” όπως η ψυχαγωγία.

Σε απόλυτη αντιστοιχία με τα παραπάνω είναι και η καλλιέργεια της Αυτοδυναμίας μας με αυτό τον τρόπο. Η δυνατότητα δηλαδή να στηριζόμαστε στις δικές μας δυνάμεις ειδικά όσο οι σχέσεις των ανθρώπων θα χειροτερεύουν.

Επίσης, όπως είπαμε και παραπάνω με το DIΥ καλλιεργούμε Ικανότητες και Δεξιότητες. Και όχι μόνο σχετικές και παρόμοιες αλλά ”ανοίγει” το μυαλό μας και σε άλλους τομείς και ορίζοντες. π.χ. ένας DIYer απομυθοποιεί αμέσως την αξία των πολυκαταστημάτων οικιακού εξοπλισμού. Γιατί αντιλαμβάνεται αμέσως τα φθηνά υλικά, την στοιχειώδη σχεδίαση, και την  απλή και απρόσωπη διαδικασία κατασκευής. Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε επίσης για την αντίσταση στην αποχαύνωση που ο σημερινός τρόπος ζωής δημιουργεί, αλλά δεν είναι ο τόπος και ο χρόνος για αυτό.

Και τέλος ας μην ξεχνάμε την Ευχαρίστηση που παίρνουμε όταν κατασκευάζουμε οι ίδιοι με τα χέρια μας αλλά και όταν προσφέρουμε –ακόμα και με αντισυμβατικό τρόπο- κάτι στην οικογένεια μας.

Autonopedia: Μια πραγματική εγκυκλοπαίδεια της Αυτάρκειας

Πρόσφατα μια αναζήτηση για κάποιο θέμα που μας ενδιέφερε μας έφερε σε αυτό το site που έχει για αντικείμενο του την Αυτάρκεια και την Αυτοδυναμία. 

  

Είναι πλήρης θεμάτων και τα παρουσιάζει και αναλύει διεξοδικά.

Οι βασικές κατηγορίες που ταξινομούνται τα θέματα είναι οι παρακάτω:

Garden and Farm

Crafts and Technology

Renewable Energy

Buildings and Shelter

Body and Home

Food and Nutrition

Healing and First-Aid

Survival and Outdoor Skills

Μια καλύτερη ιδέα του περιεχομένου θα πάρετε από τα εξής θέματα θέρμανσης με ξύλα. 

Using Wood Stoves
Making Wood Stoves
Making a Gas Bottle Stove
Amazing Wood Burning Stove
The Winiaski Rocket Stove

How to Build and Use a Sawdust Stove

Design Principles for Wood Burning Cook Stoves

Wood Gas Stove

Tending a fire

Wood & Logs

Wood Faq